TEJASVI ASTITVA
MULTI-LINGUAL MULTI-DISCIPLINARY RESEARCH JOURNAL
ISSN NO. 2581-9070 ONLINE

मृदुला गर्ग और उषा प्रियंवदा के उपन्यासों में नारी के परिवर्तित जीवन मूल्य

ई. रवि कुमार,

शोधार्थी, हिन्दी विभाग,

आन्ध्र विश्वविद्यालय, विशाखपट्टणम-03, दूरभाषः-9985852292,

E-mail: [email protected]

 

इक्कीसवीं सदी के उपन्यासकार के उपन्यास का कथ्य जीवन के अधिक नजदीक है, उसमें यथार्थ का पुट अधिक है। मानवीय संबंधों के बदलते रूप को उसमें उजगरा करने का प्रयास हुआ है। मन के भीतर की परतों को उधेड़ने का प्रयास भी इन उपन्यासों में हुआ है। आधुनिकता बोध से उत्पन्न अकेलेपन, अजनबीयत, यौन- विसंगतियाँ, विद्रोह, कुंठा एवं मूल्यों का ह्रास आज के उपन्यासों के विषय है। आज नए मूल्य तलाशने का प्रयास किया जा रहा है और नैतिकता के प्राचीन मानदंडों की अवहेलना हो रही है। स्वाधीनता के बाद समाज के मूल्य बदलते रहे इन परिवर्तित मूल्यों के इक्कीसवीं सदी के कई उपन्यासों में दर्शन हुए इक्कीसवीं सदी में स्त्री लेखन नई ऊर्जा के साथ उभरा, स्त्री लेखन की लहर चल पड़ी है। यह ऊर्जा प्रभाव प्राचीन नारी की ऊर्जा से आया है। यह तथ्य झोठलाया नहीं जा सकता। इससे नारी के विचारों में एवं बर्ताव में परिवर्तन आया है। वर्तमान में जीवन मूल्यों को प्रतिपादित करनेवाला साहित्य प्रासंगिक होता है।

मृदुला गर्ग का 2005 में प्रकाशित ‘मिलजुल’ उपन्यास नारी के स्वातंत्र अस्तित्व की खोज को प्रस्तुत करनेवाला उपन्यास है। जिसमें रूढ़ि एवं परंपराओं में जकड़ी नारी की अंतर्ग्रंथी को सुलझाया है। शादी के दस साल बाद गुलमोहर अपनी पूरी वास्तविकता के साथ उतारती है। इस उपन्यासों में गुलमोहर और मोगरा दोनों बहनें हैं। दोनों के रूप एवं स्वभाव में काफी भेद है। मोगरा दिखने में गुल से काफी सुंदर है। पढ़ाई में अच्छी है, स्वभाव भी ऐसा मानो सबके साथ सब की तरह एडजेस्ट करनेवाली नाट्याभिनय में अत्यंत प्रवीण। दिखने में आकर्षक एवं अत्यंत मर्यादाशील। इस के बिल्कुल अलग गुल का स्वभाव होता है। मोगरा और गुलमोहर दोनों बहाने हैं, दोनों का दुःख और जीवनयापन करने का ढंग बिल्कुल एक जैसा है। अपने परिवार के लिए अपने आप को समेटना बिल्कुल एक जैसा है। दोनों भी पढ़ी – लिखी हैं। स्वतंत्र विचारों की हैं किंतु पति के होते हुए भी वह परिवार का बोझ खुद अकेली ढोती है और पति महाशय है कि नहीं के बराबर होकर भी उनका अपने परिवार के लिए कोई फायदा नहीं। पत्नी उन दोनों के लिए एक जीवन का माध्यम मात्र है और कुछ नहीं।

एक जुलमोहर जो भोगा हुआ यथार्थ दस साल बाद लिखती है। दोनों की नजरों में पुरुष प्रतिमा स्वार्थी है। दोनों अलग किस्म की जिंदगी जीना चाहती है। उनके हिस्से में अलग जिंदगी आती है। दोनों पति की नजरों में  पत्नी केवल मात्र भोग का एक साधना है और कुछ नहीं। गुलमोहर का मानना है, नारी के मन में अदब है, फन है। उसे उनसे कैसे मुक्ति मिलेगी तो मोगरा का विचार होता है। हमें औरत के रूप में अदब और फन को मानक मानकर रहना चाहिए। संक्षेप में मोगरा और गुलमोहर का जीवन की ओर देखने का दृष्टिकोण अलग होता है किंतु जिंदगी उस ढंग से जीती है। जिस जिंदगी की उन्हें कभी चाह न थी। अक्सर समाज में नारी को निम्न, मध्य, उच्च वर्ग हो अपना जीवन एडजेस्ट करके ही जीना पड़ता है। यह दोनों भी नारिपात्र बिल्कुल वैसे ही हैं।

उषा प्रयंवदा का 2005 में प्रकाशित ‘अंतर्वषी’ उपन्यास में भी यही बताया गया है। अक्सर लोग विदेश में रहने वाला दामाद पाना बड़प्पन की बात मानते हैं। बिना सोचे समझे लड़के की जानकारी लिए बिना होनेवाला दामाद से अपनी लड़की की शादी करा देता हैं। कुछ और काम करता है। अगर कुछ और काम करता है तो फिर वह अच्छा काम करता है, अगर कुछ और काम करता है तो फिर वह अच्छा काम करता है, या बुरा। इस प्रकार किस भी बात की जानकारी नहीं ली जाती है। ऐसे लोगों के पल्ले तब किसी की लड़की है तो उसका असर क्या होता है ? जो भी होता है अंजाम लड़की को ही भुगतान पड़ता है। श्वेष मिश्र भारतीय है। अमरीका में पीएच. डी. कर रहा है और पढ़ाई के साथ नौकरी भी करता है यह बताकर वनश्री उन्हें दी जाती है। वह ब्याह भी कुछ इस प्रकार होता है। शादी से पहले जो लड़का दिखाया जाता है वह श्वेष का मित्र राहुल होता है। वह श्वेष से अच्छे खासा और भारतीय परंपरा एवं सभ्यता को माननेवाला होता है। वनश्री की बुआ तथा पिता के चरण छू कर वह उन्हें यह बात पूरी तरह से दिखने की कोशिश करता है कि अपनी संस्कृति और संस्कारों की पूरी तरह का धोखा होता है शादी से पहले लड़के के रूप में राहुल को दिखाया जाता है और शादी श्वेष के साथ करा दी जाती है।

अत्यंत स्वाभिमानी एवं स्वतंत्र विचारोंवाली वनश्री अंत में राहुल को दूसरे पति के रूप में स्वीकारती है वह भी श्वेष को बताकर। अर्थात श्वेष इस बात के लिए राजी नहीं होता फिर भी पहले से ही धोखा देता हुआ आया श्वेष जिसको वह त्याग देती है और राहुल को जीवनसाथी के रूप में स्वीकारती है। इस प्रकार ‘अंतर्वषी’ उपन्यास में लिखिका ने यह बात बताया है वनश्री अंत में अपने मन की ही मानती है। इक्कीसवीं उपन्यासों में नारी के जीवन मूल्य गुलमोहर, मोगरा, वनश्री में यही नजर आते हैं कि वह शिक्षित है। अपने पति की सहायता करती है परिवार में न मिलने पर आर्थिक स्तर पर पहले स्वावलंबी होती हैं और परिवार की सारी जिम्मेदारियाँ खुद अपने कंधे पर ले लेती हैं। तीनों के भी पति गलत राह पर चलने वाले, नकारे हुए और वास्तव में बेकार है। ये तीनों नारी पात्र रोती नहीं अपने आप को कोसती नहीं या मैकेवालों की सहायता नहीं लेती, बल्कि हालत का खुद सामना करती है और उस स्थिति से बाहर आ जाती है यह तीनों नारी पात्र स्वतंत्र विचारवाले हैं। यही वजह है वनश्री अंत में भी अपने मन की, आत्मा की बात मानती है और राहुल से शादी करके अपना जीवन सुधारती है।

मृदुला गर्ग, उषा प्रयंवदा इन दोनों लेखिकाओं ने ‘अंतर्वषी’ और ‘मिलजुल’ इन दोनों उपन्यासों में स्त्री को परिभाषित करनेवाले इमेज को स्वतंत्र रूप से चित्रित किया है। अगर नारी चाहे तो ही वह अपने जीवन में स्वतंत्रता प्राप्त कर सकती है। इसीलिए तो वनश्री अपने मन की बांसुरी को सुनती है। यही परिवर्तन है बदले हुए परिस्थिति में नारी का स्वयं निर्णय लेना। स्वतंत्र विचार रखना, विचारों को व्यक्त करना। जैसे कि मोगरा अपने सास- ससुर के सामने व्यक्त करती है। अपने पति पर पूरी तरह से निर्भर न रहना। यह भी आज के नारी का परिवर्तित जीवन मूल्य है। अगर माता- पिता द्वारा लड़के का चुनाव गलत हुआ। तो लड़की खुद चुनाव कर सकती है। अपने भोगे हुए यथार्थ को दस साल बाद समाज के सामने यथार्थता के साथ रखना यह भी परिवर्तन ही है। समाज में विद्यमान रूढ़ि एवं परंपरा को, असंस्कारों के अंतर्ग्रंथियों को सुलझाने का प्रयास किया है। दोनों उपन्यास नारी अस्तित्व के हैं।  इक्कीसवीं सदी के नारी में आजादी, स्वाभिमान, विचारों को अभिव्यक्ति देने की स्वतंत्रता, नौकरी करना, आत्मनिर्भर, रूढ़ि एवं परंपराओं को नकारना आदि साहस आया है और यही उनके परिवर्तित जीवन मूल्य है। फिर वह नागरी परिवेश में हो या शहरी परिवेश में।

संदर्भ ग्रंथः-

  1. ‘मूलजुल’रू मृदुला गर्ग’, प्रकाशन वषर्रू 2005
  2. ‘अंतर्वषी’ रू उषा प्रियंवदा , 2005
  3. ‘विवरण पत्रिका’ दृ मार्च 2010
  4. ‘कथाक्रम पत्रिका’ दृ पुष्पपाल सिंह
  5. ‘इक्कीसवीं शती के नारी उपन्यास’

 

510 Responses to मृदुला गर्ग और उषा प्रियंवदा के उपन्यासों में नारी के परिवर्तित जीवन मूल्य

  1. Thanks for your concepts. One thing we’ve noticed is banks along with financial institutions are aware of the spending practices of consumers while also understand that most of the people max out there their real credit cards around the holiday seasons. They prudently take advantage of this kind of fact and begin flooding the inbox and also snail-mail box together with hundreds of Zero APR card offers immediately after the holiday season comes to an end. Knowing that in case you are like 98% of all American open public, you’ll hop at the possiblity to consolidate personal credit card debt and move balances for 0 interest rates credit cards. gggffhk https://headachemedi.com – Headache medication for sale

  2. Thanks for your concepts. One thing we’ve noticed is banks along with financial institutions are aware of the spending practices of consumers while also understand that most of the people max out there their real credit cards around the getaways. They properly take advantage of this specific fact and commence flooding your current inbox along with snail-mail box using hundreds of no-interest APR card offers just after the holiday season comes to an end. Knowing that should you be like 98% of American community, you’ll rush at the possiblity to consolidate card debt and shift balances for 0 apr interest rates credit cards. jiiihkm https://headachemedi.com – over counter medicine for Headache pain

  3. Thanks for your thoughts. One thing I’ve got noticed is the fact banks in addition to financial institutions understand the spending behaviors of consumers and as well understand that the majority of people max out and about their cards around the breaks. They smartly take advantage of that fact and then start flooding ones inbox in addition to snail-mail box having hundreds of no interest APR credit cards offers shortly after the holiday season concludes. Knowing that for anyone who is like 98% in the American general public, you’ll soar at the possible opportunity to consolidate consumer credit card debt and switch balances towards 0 interest rate credit cards. mlllkno https://thyroidmedi.com – list of thyroid drugs

  4. Thanks for your strategies. One thing really noticed is that often banks plus financial institutions know the dimensions and spending patterns of consumers plus understand that plenty of people max outside their cards around the trips. They correctly take advantage of this real fact and then start flooding a person’s inbox plus snail-mail box by using hundreds of no interest APR credit cards offers shortly when the holiday season closes. Knowing that when you are like 98% in the American general public, you’ll get at the one opportunity to consolidate financial debt and switch balances towards 0 rate credit cards. onnmloo https://thyroidmedi.com – best natural thyroid medication

  5. Thanks for your thoughts. One thing I’ve got noticed is the fact banks in addition to financial institutions understand the spending behaviors of consumers and as well understand that the majority of people max out and about their real credit cards around the breaks. They smartly take advantage of that fact and commence flooding ones inbox in addition to snail-mail box having hundreds of no-interest APR credit cards offers shortly after the holiday season concludes. Knowing that for anyone who is like 98% of American community, you’ll soar at the possible opportunity to consolidate consumer credit card debt and shift balances towards 0 interest rate credit cards. lkkjjln https://stomachmedi.com – how to relieve ulcer pain immediately

  6. Thanks for your concepts. One thing we’ve noticed is banks along with financial institutions are aware of the spending practices of consumers while also understand that most of the people max out there their real credit cards around the getaways. They properly take advantage of this specific fact and commence flooding your current inbox along with snail-mail box using hundreds of no-interest APR card offers just after the holiday season comes to an end. Knowing that should you be like 98% of American community, you’ll rush at the possiblity to consolidate card debt and shift balances for 0 apr interest rates credit cards. iiihhjl https://stomachmedi.com – over counter medicine for stomach pain

  7. Thanks for your tips. One thing we have noticed is always that banks and also financial institutions have in mind the spending behavior of consumers and also understand that a lot of people max out there their own credit cards around the holiday seasons. They prudently take advantage of this kind of fact and begin flooding your own inbox as well as snail-mail box along with hundreds of 0 APR credit card offers right after the holiday season finishes. Knowing that if you’re like 98% of the American public, you’ll leap at the opportunity to consolidate credit debt and transfer balances to 0 annual percentage rates credit cards. dddddfj https://pancreasmedi.com – best stomach drugs

  8. Thanks for your ideas. One thing I have noticed is that banks and financial institutions know the spending habits of consumers and understand that most people max out their credit cards around the holidays. They wisely take advantage of this fact and start flooding your inbox and snail-mail box with hundreds of 0 APR credit card offers soon after the holiday season ends. Knowing that if you are like 98% of the American public, you’ll jump at the chance to consolidate credit card debt and transfer balances to 0 APR credit cards. cccccei https://pancreasmedi.com – stomach drugs over the counter

  9. Thanks for your tips about this blog. 1 thing I want to say is the fact that purchasing consumer electronics items on the Internet is not something new. Actually, in the past 10 years alone, the market for online consumer electronics has grown substantially. Today, you’ll find practically any type of electronic device and other gadgets on the Internet, ranging from cameras as well as camcorders to computer components and video gaming consoles. https://hairlossbimedi.com – hair loss medications

  10. Thanks for your recommendations on this blog. A single thing I would want to say is purchasing electronic devices items from the Internet is certainly not new. The truth is, in the past several years alone, the marketplace for online electronic devices has grown noticeably. Today, you will discover practically almost any electronic system and devices on the Internet, including cameras along with camcorders to computer elements and game playing consoles. https://hairlossbimedi.com – hair loss for sale

  11. Today, with all the fast life style that everyone is having, credit cards have a big demand throughout the economy. Persons coming from every area of life are using credit card and people who aren’t using the credit cards have made up their minds to apply for even one. Thanks for expressing your ideas about credit cards. https://impotencemedi.com impotence drugs over the counter

  12. Today, taking into consideration the fast chosen lifestyle that everyone is having, credit cards get this amazing demand throughout the market. Persons out of every arena are using credit card and people who not using the credit card have prepared to apply for just one. Thanks for spreading your ideas in credit cards. https://impotencemedi.com causes of male impotence

  13. Today, considering the fast life-style that everyone leads, credit cards have a big demand throughout the economy. Persons throughout every area of life are using the credit card and people who aren’t using the credit cards have made up their minds to apply for even one. Thanks for revealing your ideas about credit cards. https://psoriasismedi.com generic psoriasis medication

  14. Today, with the fast lifestyle that everyone leads, credit cards have a huge demand in the economy. Persons from every field are using the credit card and people who are not using the card have lined up to apply for one. Thanks for sharing your ideas on credit cards. https://psoriasismedi.com scalp psoriasis

  15. Today, taking into consideration the fast way of living that everyone is having, credit cards get this amazing demand throughout the market. Persons out of every arena are using credit card and people who not using the credit card have prepared to apply for just one. Thanks for giving your ideas in credit cards. https://psoriasismedi.com psoriasis for sale

  16. Today, considering the fast way of life that everyone leads, credit cards have a huge demand in the economy. Persons throughout every area are using the credit card and people who are not using the card have lined up to apply for one. Thanks for sharing your ideas on credit cards. https://hemorrhoidsmedi.com prescription hemorrhoid medications

  17. Today, with all the fast life style that everyone is having, credit cards have a big demand throughout the economy. Persons coming from every area of life are using credit card and people who aren’t using the credit cards have made up their minds to apply for even one. Thanks for expressing your ideas about credit cards. https://varicoseveinsmedi.com varicose veins drugs for sale

  18. Today, taking into consideration the fast chosen lifestyle that everyone is having, credit cards get this amazing demand throughout the market. Persons out of every arena are using credit card and people who not using the credit card have prepared to apply for just one. Thanks for spreading your ideas in credit cards. https://hypertensionmedi.com high blood pressure meds

  19. Today, taking into consideration the fast chosen lifestyle that everyone is having, credit cards get this amazing demand throughout the market. Persons out of every arena are using credit card and people who not using the credit card have prepared to apply for just one. Thanks for spreading your ideas in credit cards. https://multiplesclerosismed.com multiple sclerosis drugs

  20. I discovered more new things on this weight reduction issue. One issue is that good nutrition is extremely vital when dieting. A huge reduction in fast foods, sugary meals, fried foods, sugary foods, red meat, and white flour products might be necessary. Holding wastes unwanted organisms, and poisons may prevent objectives for losing weight. While particular drugs briefly solve the issue, the unpleasant side effects aren’t worth it, plus they never provide more than a short-term solution. It’s a known proven fact that 95% of fad diets fail. Thanks for sharing your ideas on this weblog. https://osteoporosismedi.com best osteoporosis with least side effects

  21. I truly wanted to write a small word to be able to thank you for those unique tips and tricks you are writing on this website. My time consuming internet search has now been rewarded with useful suggestions to write about with my relatives. I would suppose that we website visitors are very lucky to live in a very good website with very many wonderful individuals with great ideas. I feel quite fortunate to have discovered the web pages and look forward to plenty of more cool minutes reading here. Thank you again for a lot of things. https://bronchitismed.com bronchitis drugs

  22. I acquired more new stuff on this losing weight issue. Just one issue is a good nutrition is vital if dieting. A big reduction in bad foods, sugary foodstuff, fried foods, sweet foods, pork, and white colored flour products may perhaps be necessary. Retaining wastes harmful bacteria, and contaminants may prevent aims for losing belly fat. While specified drugs momentarily solve the matter, the bad side effects are usually not worth it, they usually never give more than a short lived solution. It can be a known incontrovertible fact that 95% of fad diet plans fail. Many thanks sharing your notions on this site. https://osteoporosismedi.com best medicine for osteoporosis

  23. I wanted to compose a comment in order to appreciate you for all of the amazing tips and hints you are showing on this website. My time consuming internet search has now been rewarded with sensible strategies to write about with my partners. I would state that that we website visitors are very lucky to live in a useful website with very many special professionals with very beneficial things. I feel very privileged to have used your entire website and look forward to tons of more pleasurable times reading here. Thanks a lot once more for everything. https://bronchitismed.com best cough medicine for bronchitis

  24. I just wanted to make a quick note so as to express gratitude to you for some of the nice recommendations you are posting here. My particularly long internet lookup has at the end of the day been paid with incredibly good information to share with my friends. I ‘d express that most of us site visitors actually are truly endowed to dwell in a notable place with so many marvellous people with insightful points. I feel really grateful to have encountered your weblog and look forward to really more entertaining moments reading here. Thanks once again for all the details. https://bronchitismed.com bronchitis drugs for sale

  25. I simply wanted to construct a comment in order to appreciate you for all of the fabulous guidelines you are giving at this site. My extended internet investigation has at the end been compensated with brilliant details to exchange with my co-workers. I ‘d assert that many of us readers actually are extremely blessed to be in a fantastic community with many brilliant individuals with good concepts. I feel pretty blessed to have come across the web page and look forward to many more awesome minutes reading here. Thank you again for a lot of things. https://bronchitismed.com generic bronchitis medication

  26. I acquired more new stuff on this losing weight issue. Just one issue is a good nutrition is vital if dieting. A big reduction in bad foods, sugary foodstuff, fried foods, sweet foods, pork, and white colored flour products may perhaps be necessary. Retaining wastes harmful bacteria, and contaminants may prevent aims for losing belly fat. While specified drugs momentarily solve the matter, the bad side effects are usually not worth it, they usually never give more than a short lived solution. It can be a known incontrovertible fact that 95% of fad diet plans fail. Many thanks sharing your notions on this site. https://osteoporosismedi.com osteoporosis medications without side effects

  27. Dzięki za przydatnych informacji na temat naprawy kredytu na temat twojego sieci -teren. To, co chciałbym zaoferować jako rada ludziom będzie zrezygnować z a mentalności kupią w tej chwili i spłać później. as be a as be a} społeczeństwo {my|my wszyscy|my wszyscy|wielu z nas|większość z nas|większość ludzi} ma tendencję do {robienia tego|robienia tamtego|próbowania tego|zdarzyć się|powtórz to} dla wielu {rzeczy|problemów|czynników}. Obejmuje to {wakacje|wakacje|wypady|wyjazdy wakacyjne|wycieczki|rodzinne wakacje}, meble, {i|jak również|a także|wraz z|oprócz|plus} przedmiotów {chcemy|chcielibyśmy|życzymy|chcielibyśmy|naprawdę chcielibyśmy to mieć}. Jednak {musisz|musisz|powinieneś|powinieneś chcieć|wskazane jest, aby|musisz} oddzielić {swoje|swoje|to|twoje obecne|swoje|osoby} chcą {od wszystkich|z potrzeb|z}. {Kiedy jesteś|Kiedy jesteś|Kiedy jesteś|Jeśli jesteś|Tak długo, jak jesteś|Kiedy} pracujesz, aby {poprawić swój kredyt|poprawić swoją zdolność kredytową|zwiększyć swój kredyt|zwiększyć swój kredyt|podnieś swój ranking kredytowy|popraw swój kredyt} wynik {musisz zrobić|zrobić|faktycznie potrzebujesz|naprawdę musisz} dokonać kilku {poświęceń|kompromisów}. Na przykład {możesz|możesz|możesz|możesz|będziesz mógł|| możesz|prawdopodobnie możesz} robić zakupy online {aby zaoszczędzić pieniądze|aby zaoszczędzić pieniądze|aby zaoszczędzić} lub {możesz przejść do|może się zwrócić|może odwiedzić|może obejrzeć|może sprawdzić|może kliknąć} używane {sklepy|sklepy|detaliści|sprzedawcy|punkty sprzedaży|dostawcy} zamiast {drogie|drogie|drogie|drogie|drogie|drogich} domów towarowych {dla|w odniesieniu do|dotyczących|odnoszących się do|przeznaczonych dla|do zdobycia} odzieży {termometr bezdotykowy|termometry bezdotykowe|termometry bezdotykowe ranking|termometr do czoła|termometry do czoła|termometr bezkontaktowy|termometry bezkontaktowe|termometr koronawirus|termometr|termometr na podczerwień|termometry na podczerwień|termometr lekarski|termometry lekarskie|szybki termometr medyczny|szybkie termometry medyczne}.

  28. Dzięki za porad dotyczących naprawy kredytu na temat tego wspaniałego witryny. Kilka wskazówek i chciałbym powiedzieć ludziom powinno być to zrezygnować z konkretnej mentalności że mogą obecnie i wypłać później. Being a as be a} społeczeństwo {my|my wszyscy|my wszyscy|wielu z nas|większość z nas|większość ludzi} ma tendencję do {robienia tego|robienia tamtego|próbowania tego|zdarzyć się|powtórz to} dla wielu {rzeczy|problemów|czynników}. Obejmuje to {wakacje|wakacje|wypady|wyjazdy wakacyjne|wycieczki|rodzinne wakacje}, meble, {i|jak również|a także|wraz z|oprócz|plus} przedmiotów {chcemy|chcielibyśmy|życzymy|chcielibyśmy|naprawdę chcielibyśmy to mieć}. Jednak {musisz|musisz|powinieneś|powinieneś chcieć|wskazane jest, aby|musisz} oddzielić {swoje|swoje|to|twoje obecne|swoje|osoby} chcą {od wszystkich|z potrzeb|z}. {Kiedy jesteś|Kiedy jesteś|Kiedy jesteś|Jeśli jesteś|Tak długo, jak jesteś|Kiedy} pracujesz, aby {poprawić swój kredyt|poprawić swoją zdolność kredytową|zwiększyć swój kredyt|zwiększyć swój kredyt|podnieś swój ranking kredytowy|popraw swój kredyt} wynik {musisz zrobić|zrobić|faktycznie potrzebujesz|naprawdę musisz} dokonać kilku {poświęceń|kompromisów}. Na przykład {możesz|możesz|możesz|możesz|będziesz mógł|| możesz|prawdopodobnie możesz} robić zakupy online {aby zaoszczędzić pieniądze|aby zaoszczędzić pieniądze|aby zaoszczędzić} lub {możesz przejść do|może się zwrócić|może odwiedzić|może obejrzeć|może sprawdzić|może kliknąć} używane {sklepy|sklepy|detaliści|sprzedawcy|punkty sprzedaży|dostawcy} zamiast {drogie|drogie|drogie|drogie|drogie|drogich} domów towarowych {dla|w odniesieniu do|dotyczących|odnoszących się do|przeznaczonych dla|do zdobycia} odzieży {termometr bezdotykowy|termometry bezdotykowe|termometry bezdotykowe ranking|termometr do czoła|termometry do czoła|termometr bezkontaktowy|termometry bezkontaktowe|termometr koronawirus|termometr|termometr na podczerwień|termometry na podczerwień|termometr lekarski|termometry lekarskie|szybki termometr medyczny|szybkie termometry medyczne}.

  29. Dzięki za wskazówki dotyczące naprawy kredytu na temat tego wszystkiego blogu. Co ja chciałbym rada ludziom jest zrezygnować z tej mentalności że mogą teraz i zapłać później. As a as be a} społeczeństwo {my|my wszyscy|my wszyscy|wielu z nas|większość z nas|większość ludzi} ma tendencję do {robienia tego|robienia tamtego|próbowania tego|zdarzyć się|powtórz to} dla wielu {rzeczy|problemów|czynników}. Obejmuje to {wakacje|wakacje|wypady|wyjazdy wakacyjne|wycieczki|rodzinne wakacje}, meble, {i|jak również|a także|wraz z|oprócz|plus} przedmiotów {chcemy|chcielibyśmy|życzymy|chcielibyśmy|naprawdę chcielibyśmy to mieć}. Jednak {musisz|musisz|powinieneś|powinieneś chcieć|wskazane jest, aby|musisz} oddzielić {swoje|swoje|to|twoje obecne|swoje|osoby} chcą {od wszystkich|z potrzeb|z}. {Kiedy jesteś|Kiedy jesteś|Kiedy jesteś|Jeśli jesteś|Tak długo, jak jesteś|Kiedy} pracujesz, aby {poprawić swój kredyt|poprawić swoją zdolność kredytową|zwiększyć swój kredyt|zwiększyć swój kredyt|podnieś swój ranking kredytowy|popraw swój kredyt} wynik {musisz zrobić|zrobić|faktycznie potrzebujesz|naprawdę musisz} dokonać kilku {poświęceń|kompromisów}. Na przykład {możesz|możesz|możesz|możesz|będziesz mógł|| możesz|prawdopodobnie możesz} robić zakupy online {aby zaoszczędzić pieniądze|aby zaoszczędzić pieniądze|aby zaoszczędzić} lub {możesz przejść do|może się zwrócić|może odwiedzić|może obejrzeć|może sprawdzić|może kliknąć} używane {sklepy|sklepy|detaliści|sprzedawcy|punkty sprzedaży|dostawcy} zamiast {drogie|drogie|drogie|drogie|drogie|drogich} domów towarowych {dla|w odniesieniu do|dotyczących|odnoszących się do|przeznaczonych dla|do zdobycia} odzieży {termometr bezdotykowy|termometry bezdotykowe|termometry bezdotykowe ranking|termometr do czoła|termometry do czoła|termometr bezkontaktowy|termometry bezkontaktowe|termometr koronawirus|termometr|termometr na podczerwień|termometry na podczerwień|termometr lekarski|termometry lekarskie|szybki termometr medyczny|szybkie termometry medyczne}.

  30. Dzięki za przydatnych informacji na temat naprawy kredytu na temat twojego sieci -teren. To, co chciałbym zaoferować jako rada ludziom będzie zrezygnować z a mentalności kupią w tej chwili i spłać później. as be a as be a} społeczeństwo {my|my wszyscy|my wszyscy|wielu z nas|większość z nas|większość ludzi} ma tendencję do {robienia tego|robienia tamtego|próbowania tego|zdarzyć się|powtórz to} dla wielu {rzeczy|problemów|czynników}. Obejmuje to {wakacje|wakacje|wypady|wyjazdy wakacyjne|wycieczki|rodzinne wakacje}, meble, {i|jak również|a także|wraz z|oprócz|plus} przedmiotów {chcemy|chcielibyśmy|życzymy|chcielibyśmy|naprawdę chcielibyśmy to mieć}. Jednak {musisz|musisz|powinieneś|powinieneś chcieć|wskazane jest, aby|musisz} oddzielić {swoje|swoje|to|twoje obecne|swoje|osoby} chcą {od wszystkich|z potrzeb|z}. {Kiedy jesteś|Kiedy jesteś|Kiedy jesteś|Jeśli jesteś|Tak długo, jak jesteś|Kiedy} pracujesz, aby {poprawić swój kredyt|poprawić swoją zdolność kredytową|zwiększyć swój kredyt|zwiększyć swój kredyt|podnieś swój ranking kredytowy|popraw swój kredyt} wynik {musisz zrobić|zrobić|faktycznie potrzebujesz|naprawdę musisz} dokonać kilku {poświęceń|kompromisów}. Na przykład {możesz|możesz|możesz|możesz|będziesz mógł|| możesz|prawdopodobnie możesz} robić zakupy online {aby zaoszczędzić pieniądze|aby zaoszczędzić pieniądze|aby zaoszczędzić} lub {możesz przejść do|może się zwrócić|może odwiedzić|może obejrzeć|może sprawdzić|może kliknąć} używane {sklepy|sklepy|detaliści|sprzedawcy|punkty sprzedaży|dostawcy} zamiast {drogie|drogie|drogie|drogie|drogie|drogich} domów towarowych {dla|w odniesieniu do|dotyczących|odnoszących się do|przeznaczonych dla|do zdobycia} odzieży {termometr bezdotykowy|termometry bezdotykowe|termometry bezdotykowe ranking|termometr do czoła|termometry do czoła|termometr bezkontaktowy|termometry bezkontaktowe|termometr koronawirus|termometr|termometr na podczerwień|termometry na podczerwień|termometr lekarski|termometry lekarskie|szybki termometr medyczny|szybkie termometry medyczne}.

  31. Dzięki za przydatnych informacji na temat naprawy kredytu na temat twojego sieci -teren. To, co chciałbym zaoferować jako rada ludziom będzie zrezygnować z a mentalności kupią w tej chwili i spłać później. as be a as be a} społeczeństwo {my|my wszyscy|my wszyscy|wielu z nas|większość z nas|większość ludzi} ma tendencję do {robienia tego|robienia tamtego|próbowania tego|zdarzyć się|powtórz to} dla wielu {rzeczy|problemów|czynników}. Obejmuje to {wakacje|wakacje|wypady|wyjazdy wakacyjne|wycieczki|rodzinne wakacje}, meble, {i|jak również|a także|wraz z|oprócz|plus} przedmiotów {chcemy|chcielibyśmy|życzymy|chcielibyśmy|naprawdę chcielibyśmy to mieć}. Jednak {musisz|musisz|powinieneś|powinieneś chcieć|wskazane jest, aby|musisz} oddzielić {swoje|swoje|to|twoje obecne|swoje|osoby} chcą {od wszystkich|z potrzeb|z}. {Kiedy jesteś|Kiedy jesteś|Kiedy jesteś|Jeśli jesteś|Tak długo, jak jesteś|Kiedy} pracujesz, aby {poprawić swój kredyt|poprawić swoją zdolność kredytową|zwiększyć swój kredyt|zwiększyć swój kredyt|podnieś swój ranking kredytowy|popraw swój kredyt} wynik {musisz zrobić|zrobić|faktycznie potrzebujesz|naprawdę musisz} dokonać kilku {poświęceń|kompromisów}. Na przykład {możesz|możesz|możesz|możesz|będziesz mógł|| możesz|prawdopodobnie możesz} robić zakupy online {aby zaoszczędzić pieniądze|aby zaoszczędzić pieniądze|aby zaoszczędzić} lub {możesz przejść do|może się zwrócić|może odwiedzić|może obejrzeć|może sprawdzić|może kliknąć} używane {sklepy|sklepy|detaliści|sprzedawcy|punkty sprzedaży|dostawcy} zamiast {drogie|drogie|drogie|drogie|drogie|drogich} domów towarowych {dla|w odniesieniu do|dotyczących|odnoszących się do|przeznaczonych dla|do zdobycia} odzieży {strzykawki insulinowe 1ml|strzykawki tuberkulinowe|strzykawki|strzykawka|strzykawki insulinowe|strzykawki do insuliny|strzykawki trzyczęściowe tuberkulinowe|strzykawka tuberkulinowa|strzykawka insulinowa|strzykawka do insuliny|strzykawka trzyczęściowe tuberkulinowa}.

  32. Dzięki za wskazówek dotyczących naprawy kredytu na temat tego blogu. Rzeczy i chciałbym rada ludziom byłoby, aby zrezygnować z rzeczywistej mentalności że będą teraz i wypłać później. Like a as be a} społeczeństwo {my|my wszyscy|my wszyscy|wielu z nas|większość z nas|większość ludzi} ma tendencję do {robienia tego|robienia tamtego|próbowania tego|zdarzyć się|powtórz to} dla wielu {rzeczy|problemów|czynników}. Obejmuje to {wakacje|wakacje|wypady|wyjazdy wakacyjne|wycieczki|rodzinne wakacje}, meble, {i|jak również|a także|wraz z|oprócz|plus} przedmiotów {chcemy|chcielibyśmy|życzymy|chcielibyśmy|naprawdę chcielibyśmy to mieć}. Jednak {musisz|musisz|powinieneś|powinieneś chcieć|wskazane jest, aby|musisz} oddzielić {swoje|swoje|to|twoje obecne|swoje|osoby} chcą {od wszystkich|z potrzeb|z}. {Kiedy jesteś|Kiedy jesteś|Kiedy jesteś|Jeśli jesteś|Tak długo, jak jesteś|Kiedy} pracujesz, aby {poprawić swój kredyt|poprawić swoją zdolność kredytową|zwiększyć swój kredyt|zwiększyć swój kredyt|podnieś swój ranking kredytowy|popraw swój kredyt} wynik {musisz zrobić|zrobić|faktycznie potrzebujesz|naprawdę musisz} dokonać kilku {poświęceń|kompromisów}. Na przykład {możesz|możesz|możesz|możesz|będziesz mógł|| możesz|prawdopodobnie możesz} robić zakupy online {aby zaoszczędzić pieniądze|aby zaoszczędzić pieniądze|aby zaoszczędzić} lub {możesz przejść do|może się zwrócić|może odwiedzić|może obejrzeć|może sprawdzić|może kliknąć} używane {sklepy|sklepy|detaliści|sprzedawcy|punkty sprzedaży|dostawcy} zamiast {drogie|drogie|drogie|drogie|drogie|drogich} domów towarowych {dla|w odniesieniu do|dotyczących|odnoszących się do|przeznaczonych dla|do zdobycia} odzieży {strzykawki insulinowe 1ml|strzykawki tuberkulinowe|strzykawki|strzykawka|strzykawki insulinowe|strzykawki do insuliny|strzykawki trzyczęściowe tuberkulinowe|strzykawka tuberkulinowa|strzykawka insulinowa|strzykawka do insuliny|strzykawka trzyczęściowe tuberkulinowa} {strzykawki insulinowe 1ml|strzykawki tuberkulinowe|strzykawki|strzykawka|strzykawki insulinowe|strzykawki do insuliny|strzykawki trzyczęściowe tuberkulinowe|strzykawka tuberkulinowa|strzykawka insulinowa|strzykawka do insuliny|strzykawka trzyczęściowe tuberkulinowa}.

  33. Dzięki za wskazówki dotyczące naprawy kredytu na temat tego wszystkiego blogu. Co ja chciałbym rada ludziom jest zrezygnować z tej mentalności że mogą teraz i zapłać później. As a as be a} społeczeństwo {my|my wszyscy|my wszyscy|wielu z nas|większość z nas|większość ludzi} ma tendencję do {robienia tego|robienia tamtego|próbowania tego|zdarzyć się|powtórz to} dla wielu {rzeczy|problemów|czynników}. Obejmuje to {wakacje|wakacje|wypady|wyjazdy wakacyjne|wycieczki|rodzinne wakacje}, meble, {i|jak również|a także|wraz z|oprócz|plus} przedmiotów {chcemy|chcielibyśmy|życzymy|chcielibyśmy|naprawdę chcielibyśmy to mieć}. Jednak {musisz|musisz|powinieneś|powinieneś chcieć|wskazane jest, aby|musisz} oddzielić {swoje|swoje|to|twoje obecne|swoje|osoby} chcą {od wszystkich|z potrzeb|z}. {Kiedy jesteś|Kiedy jesteś|Kiedy jesteś|Jeśli jesteś|Tak długo, jak jesteś|Kiedy} pracujesz, aby {poprawić swój kredyt|poprawić swoją zdolność kredytową|zwiększyć swój kredyt|zwiększyć swój kredyt|podnieś swój ranking kredytowy|popraw swój kredyt} wynik {musisz zrobić|zrobić|faktycznie potrzebujesz|naprawdę musisz} dokonać kilku {poświęceń|kompromisów}. Na przykład {możesz|możesz|możesz|możesz|będziesz mógł|| możesz|prawdopodobnie możesz} robić zakupy online {aby zaoszczędzić pieniądze|aby zaoszczędzić pieniądze|aby zaoszczędzić} lub {możesz przejść do|może się zwrócić|może odwiedzić|może obejrzeć|może sprawdzić|może kliknąć} używane {sklepy|sklepy|detaliści|sprzedawcy|punkty sprzedaży|dostawcy} zamiast {drogie|drogie|drogie|drogie|drogie|drogich} domów towarowych {dla|w odniesieniu do|dotyczących|odnoszących się do|przeznaczonych dla|do zdobycia} odzieży {strzykawki insulinowe 1ml|strzykawki tuberkulinowe|strzykawki|strzykawka|strzykawki insulinowe|strzykawki do insuliny|strzykawki trzyczęściowe tuberkulinowe|strzykawka tuberkulinowa|strzykawka insulinowa|strzykawka do insuliny|strzykawka trzyczęściowe tuberkulinowa}.

  34. Dzięki za wskazówki dotyczące naprawy kredytu na temat tego wszystkiego blogu. Co ja chciałbym rada ludziom jest zrezygnować z tej mentalności że mogą teraz i zapłać później. As a as be a} społeczeństwo {my|my wszyscy|my wszyscy|wielu z nas|większość z nas|większość ludzi} ma tendencję do {robienia tego|robienia tamtego|próbowania tego|zdarzyć się|powtórz to} dla wielu {rzeczy|problemów|czynników}. Obejmuje to {wakacje|wakacje|wypady|wyjazdy wakacyjne|wycieczki|rodzinne wakacje}, meble, {i|jak również|a także|wraz z|oprócz|plus} przedmiotów {chcemy|chcielibyśmy|życzymy|chcielibyśmy|naprawdę chcielibyśmy to mieć}. Jednak {musisz|musisz|powinieneś|powinieneś chcieć|wskazane jest, aby|musisz} oddzielić {swoje|swoje|to|twoje obecne|swoje|osoby} chcą {od wszystkich|z potrzeb|z}. {Kiedy jesteś|Kiedy jesteś|Kiedy jesteś|Jeśli jesteś|Tak długo, jak jesteś|Kiedy} pracujesz, aby {poprawić swój kredyt|poprawić swoją zdolność kredytową|zwiększyć swój kredyt|zwiększyć swój kredyt|podnieś swój ranking kredytowy|popraw swój kredyt} wynik {musisz zrobić|zrobić|faktycznie potrzebujesz|naprawdę musisz} dokonać kilku {poświęceń|kompromisów}. Na przykład {możesz|możesz|możesz|możesz|będziesz mógł|| możesz|prawdopodobnie możesz} robić zakupy online {aby zaoszczędzić pieniądze|aby zaoszczędzić pieniądze|aby zaoszczędzić} lub {możesz przejść do|może się zwrócić|może odwiedzić|może obejrzeć|może sprawdzić|może kliknąć} używane {sklepy|sklepy|detaliści|sprzedawcy|punkty sprzedaży|dostawcy} zamiast {drogie|drogie|drogie|drogie|drogie|drogich} domów towarowych {dla|w odniesieniu do|dotyczących|odnoszących się do|przeznaczonych dla|do zdobycia} odzieży {strzykawki insulinowe 1ml|strzykawki tuberkulinowe|strzykawki|strzykawka|strzykawki insulinowe|strzykawki do insuliny|strzykawki trzyczęściowe tuberkulinowe|strzykawka tuberkulinowa|strzykawka insulinowa|strzykawka do insuliny|strzykawka trzyczęściowe tuberkulinowa} {strzykawki insulinowe 1ml|strzykawki tuberkulinowe|strzykawki|strzykawka|strzykawki insulinowe|strzykawki do insuliny|strzykawki trzyczęściowe tuberkulinowe|strzykawka tuberkulinowa|strzykawka insulinowa|strzykawka do insuliny|strzykawka trzyczęściowe tuberkulinowa}.

  35. tadalafil dapoxetine [url=https://dapoxetine30.com/]priligy price singapore [/url] does dapoxetine work for premature ejaculation how much dapoxetine for premature ejaculation

  36. diflucan tablets boots [url=https://fluconazole50.com/]diflucan capsule 200 mg [/url] how many diflucan can you take allergic to diflucan what else can i take

  37. diflucan lawsuit information [url=http://fluconazole50.com/]diflucan 200 mg capsule [/url] diflucan singe dose penis thrush how long to cure oral thrush with diflucan

  38. [url=https://kloviagrli.com/]what does a viagra pill look like[/url] [url=https://vigedon.com/]what are the side effect of viagra[/url] [url=https://llecialisjaw.com/]buying cialis in canada[/url] [url=https://jwcialislrt.com/]canadian pharmacy cialis 20mg[/url] [url=https://jecialisbn.com/]cialis versus viagra[/url]

  39. getting off paxil [url=http://paroxetine10.com/]buy generic paxil online [/url] does paxil make you happy what nasal decongestant can i use while taking paxil

  40. plaquenil for ra [url=https://ushydroxychloroquine.com/]how much is plaquenil pill [/url] can plaquenil cause decreased kidney function what is plaquenil shelf life

  41. positive affirmations growth mindset community bank jasper ga , Sale Ivermectin 3 mg [url=http://ivermectinsale.me/#]ivermectin for humans[/url] positive inspirational quotes. friends youtube community cast salary . positive reinforcement usage, community bank fitzgerald ga positive reinforcement is used to quizlet community action council of howard county [url=https://www.tondocteur.ch/it/farmaci-online/Glycerin-Z%D0%93%C2%A4pfchen-Fonte-SA-(2.25-g)_7680496210355.html]positive correlation regression nd[/url] cbfd868 , community cast left , community action partnership bakersfield ca 93307 .

Leave a Comment

Name

Email

Website

 
CLOSE
CLOSE